Tutkiniñ Reñki: Qızıl ve Aq

Qızıl ve aqqa olan eşq 2022 senesi iş ayatımıznı tamamlap, Tekirdağ/Şarköyge köçkenimizde başlandı.

Bilgenñizge köre, bu mıntıqa şarap üzümi bağları ile meşurdır ve neticesinde şarapları ile tanılır. Amma men daimiy şaraplardan uzaq turğanım. Bu aralıq öyle büyük olğanki, şarap aqqında zihnimdeki soñı xatırası orta mektep yıllarımda (1985-1987) onı içkenimde yaman tadınıñ olması ve maña küçlü baş ağrısı bergen edi.

O vaqıttan 2023 senesine qadar yañıdan şarap içkenimni xatırlamam. 2023 senesiniñ avgust ayı kelgende, hatınım Selma Şarköydeki dostlarımıznıñ ev şarabı yapqanını ögrendi. Olarga özüniñ de şarap yapmaq istegeni aytıp, şarap yapuv işine qatılmaq istedi. Maña kelsek, şarapnı çoq sevmegenim üçün - elbette, o zaman :) - yene uzaq turdum.

Bu arada şarap yapmaqnı zaten bilmeyiz, dostlarımıznıñ bilgileri ve yolamalarıyla yapılacaq şarap. Hatınım şarapnı sevgeni üçün 100 kg üzümden şarap yapaymız desek men 50 kg üzümden yapılsın, zaten men fazla şarap içmem dedim. Sonra 11 Eylül 2023 künü özümizni bağda üzüm toplarkende tapdıq. Üzümlerni hasad eterkende qollarım qan qızıl olğandı. Bilegizge köre, qızıl reñkli meyva ve sebzeler antioksidant içere. Bunı añlap, hatınıma üzümlerni 50 degil de, evvelceden özüniñ zaten toplamaq istegen miqdarı olan 100 kg olarak toplayalım dedim.

Qısqası, üzümler toplandı, tek-tek ayıqlandı ve ezildi. Soñki yazımda añlatacağım adımlarını takip etip şarabımıznı yapdıq. Amma bu ilk yapış inanılmaz hatalarnen toluydu. Bu hatalarniñ ne olğanını soñra alğan ögrenüvleriniñ neticesi ögrenim. Amma buña baqmayaraq, ortaya çıqqan şarapnıñ tadı xafızamdaki eski yaman obrazdan çoq uzaq edi. Soñra daa bilgili dostlarımıznıñ söylegen sölerinden añladıq ki, biz çoq hata yapqanmız. Duşundüm ki, bu hatalarga baqmayaraq şarapnıñ tadını begendiysem, bu hatalar olmadan yapılacaq olan şarapnıñ tadı nasıl olaydı? Kesinlikle ögrenüvini almalı edim. Öyle de oldı.

Üç ayrı quruluştan ögrenüv aldım, biri yoğunlıqnen bağcılıq ögrenüvi olğan. Önemli bir maddi ücret qarşılığında soñ alğan ögrenüvim halqara tanılırlıq ve keverlilikke sahip WSET Seviye-2 ögrenüvidir. Elbette şaraba dair oquğan çoq sayılı kitaplar da cabasıdır... Şu soravnı sorar kibilernizi taxmin etem: 2024 ve soñrasında şarap yapdıñızmı? Elbette yapdım. Taxmin etilecegine köre elde etken bilgiler neticesi soñki sene (2024 reqoltesi) yapqan şarabım çoq daa güzel oldı. 2025 senesi reqoltesinde de hem qızıl ve hem de aq şarap yapam. Elbette bu şaraplarını ilişkili qanun çerçevesinde (TABDK) sadece aile olarak öz tüketicegimiz qadar yapamız. Hasılı süreç içinde şarapnı sevmeyen biri olarak kelgen noqta budır.

Şarapnı Nege Sevdim?

Peki, fermentatsiya neticesi şarapqa dönüşken üzüm suyu nege maña bu qadar tesir etken? Bu soravnı özüme bergende pek çoq cevap taptım özümde.

Şarapnıñ tarixi çoq eskige Milattan evel neolitik devürniñ soñuna yağni M.E. 6000 senelerine dayana. Arxeologlarniñ Gürcüstanniñ baş şeeri Tiflisken 50 km uzaqlıqtaki cenup Qafqasnıñ eki köyünde yapqan araştırmaları neticesi o senelerde yaşağan toplumlarniñ qullanğan çanaq-çömleklerinde şarap izlerine rastlandı. Yağni, qadeinizdeki şarap dudaqlarınızğa değken an eñ az 8000 yıllıq bir tarixniñ mirasını ve öyküsini yudum yudum içesiz. Bu oldıqça xeyecan vericedir. Bağcılıq ve elbette ki şarap istisali o tarixten bugünge qusaqtan qusaqqa aktarılğan bilgiler ile gelişmiştir. Xususen sanayi devriminden evel sosyal-iqtisadiy ve külttür düzenniñ ana aqslarından biri olmuştır.

Şarap asude ve zarif bir alkoqollı içkidir. Ve özüne de böyle davranılmasını talep ete. Arabesk müzika oña göre degildir meselen. O güzel slow müzikalarnen yapılğan söbetlerniñ ve tanslarniñ xariqa yoldaşıdır. O, dinginlikniñ elinden tutar, agresivlikke ise sırtını çevire. Bu yönünden baqsaq meselen onı bira içer kibi öylece yutıp içilmez de. Yaki eñ azından içilmemeli.

Qadexte yelletip ve soñra qoxlap içinde aroma düniyasına yetişken ve sizi o qoxlar eşliginde bir seyaatke çıqarğan başqa hangi içki vardır? Varmı? Size sunğan o qoxlar sizi bazende yaqın keçmişiñizge, bazende çocuqluğıñıza alıp kete.

Aq ve qızıl şaraplar tebiy olarak bir-birinden farqlıdır. Lâkin aqlar ve qızıllar da öz içlerinde farqlı aroma profili sergile. Yene er şarapnıñ özüne mahsus doqusal ögelerı vardır (Asit, tanen kibi...). Bularniñ epsini añlap doğru yemek ile eşleştirgende damaqınızdaki o muxteshem birliktelikniñ xazzını unutabile misiniz?

Şarap desek aqılñıza bağ kele, bağcılıq kele, tarım kele, çiftçi kele, iklim kele, coğrafiya kele, qısqa söznen tabiat kele. Üzüm tabiatniñ size sunğan bir armaganıdır.

Şarapqa dair söylenicek daa çoq söz vardır elbette. Amma oña tutkuşmaq içün bu qadar sebep yeterli degilmi?

Soñ Söz

Bundan soñki süreçte şarapqa dair ögrengenlerimi ve deneyimlegenlerimi blog yazıları vasıtasınen tüm dünyağa yaymaqnı, bu tutkuni er kese aşılamaqnı isteyim. İlgiñizni çekti ise meni takip etmekni ve paylaşmaqnı unutmañız. Sağlıqnen qalñız!