Дәрт төсе: Кызыл һәм Ак

Кызыл һәм ак төсләргә булган дәрт 2022 елда эш тормышыбызны тәмамлап, Текирдаг/Шаркөйгә күчкәндә башланды.

Беләсез, бу төбәк шәраб йөземе бакчалары белән мәшһүр һәм, шуңа күрә, шәраплары белән танылган. Әмма мин һәрвакыт шәраплардан ерак тордым. Бу ераклык шулкадәр зур иде ки, шәраб турында соңгы хәтерем урта мәктәп елларымда (1985-1987) аны эчкәндә начар тәме булганы һәм миңа көчле баш авыртуы китергәненде иде.

Ул вакыттан 2023 елга кадәр яңадан шәраб эчкәнемне искә төшерә алмыйм. 2023 елның август ае килгәндә, хатыным Сельма Шаркөйдәге дуслармызның өй шәрабы ясавын белде. Аларга үзенең дә шәраб ясарга телевен әйтеп, шәраб ясау процессында катнашырга телә башлады. Миңа килгәндә, шәрабны бик яратмаганым өчен - әлбәттә, ул вакытларда :) - ерак тордым.

Әйтергә кирәк, без шәраб ясарга белмәдек; дуслармызның белемнәре һәм күрсәтмәләре белән ясалачак иде. Хатыным, шәрабны яратканлыктан, 100 кг йөзмнән шәраб ясыйк дип тәкъдим иткәндә, мин 50 кг-дан ясыйк дидем, ничек булса да мин күп шәраб эчмим әле. Аннары 11 сентябрь 2023 елда үзебезне бакчада йөзем җыйганда таптык. Йөзем җыйганда, кулларым кан кызыл булып киткәнде. Беләсез, кызыл төстәге җиләк-җимешләр һәм яшелчәләрдә антиоксидантлар бар. Моны истә тотып, хатынмга 50 түгел, ә башта үзе җыярга телегән күләмдә 100 кг йөзем җыйыйк дидем.

Кыскасы, йөзем җыелды, берәм-берәм сайланды һәм тәпәлде. Киләсе мәкаләмдә аңлатачак адымнарны үтәп, шәрабыбызны ясадык. Әмма бу беренче тырышлык ихтимал хаталар белән тулы иде. Бу хаталарның нәрсә икәнен соңрак алган белемнәрем нәтиҗәсендә өйрәндем. Әмма моңа карамастан, чыккан шәрабның тәме хәтерәмдәге иске начар образдан бик ерак иде. Соңрак белемлерәк дусларыбыз сөйләгәннәрдән без күп хата ясаганыбызны аңладык. Уйладым, әгәр бу хаталарга карамастан шәрабның тәме миңа ошаган булса, бу хаталарсыз ясалган шәрабның тәме ничек булыр иде? Мөтләк дөрес белем алырга кирәк иде. Шулай да эшләдем.

Өч төрле оешмадан белем алдым, аларның берсе нигездә йөзем үстерүгә юнәлтелгән. Зур түләү түләп алган соңгы белемем халыкара таныла һәм гамәлдәге WSET 2-дәрәҗәле сертификат иде. Шәраб турында укыган күп китапларымны әйтмәсәм дә була... Уйлыйм, сорарга җыенасыз: 2024 елда һәм аннан соң шәраб ясадыгызмы? Әлбәттә ясадым. Күз алдына китерсәгез, алган белемнәр нәтиҗәсендә киләсе елда (2024 җыелышы) ясаган шәрабым тагын да яхшырак булды. 2025 җыелышында кызыл һәм ак шәраб ясыйм. Әлбәттә, без бу шәрабларны тиешле закон кысаларында (TAPDK) гаилә буларак үзебезнең куллануыбыз өчен генә ясыйбыз. Кыскасы, шәрабны яратмаган кеше буларак килеп җиткән нокта шул.

Нигә Мин Шәрабны Яратып Калдым?

Димәк, ферментация нәтиҗәсендә шәрабка әверелгән йөзем сувы нигә миңа шулкадәр тәэсир итте? Үземә бу сорауны биргәндә, үз эчемдә күп җавап таптым.

Шәрабның тарихы бик борынгы вакытларга, Милаттан элек неолит чорының ахырына, ягъни б.э.ч. 6000 елларга кадәр бара. Археологларның Грузия башкаласы Тбилисидан 50 км ераклыктагы Көньяк Кавказның ике авылында үткәргән тикшеренүләр нәтиҗәсендә ул вакытта яшәгән җәмгыятьләрнең кулланган керамика әйберләрендә шәраб эзләре табылды. Башкача әйткәндә, стаканыгыздагы шәраб иреннәрегезгә тигән мизгелдә, сез ким дигәндә 8000 еллык тарих мирасын һәм хикәясен эчәсез. Бу бик дулкынландыргыч. Йөзем үстерү һәм, әлбәттә, шәраб җитештерү ул вакыттан бүгенге көнгә кадәр буыннан-буынга күчкән белемнәр белән үсте. Аеруча сәнәгать революциясенә кадәр ул иҗтимагый-икътисадый һәм мәдәни тәртипнең төп нигезләренең берсе булган.

Шәраб тыныч һәм нәфис алкоголь эчемлеге. Һәм ул үзенә дә шулай мөгамәлә ителүен таләп итә. Мәсәлән, арабеск музыка аңа туры килми. Ул матур әкрен музыка белән бергә барган әңгәмәләр һәм биюләрнең искиткеч иптәше. Ул тынычлыкның кулыннан тота һәм агрессиягә аркасын борырга. Бу ягыннан караганда, мәсәлән, аны сыра эчкәнчә генә йотып булмый. Яки ким дигәндә йотмаска тиеш.

Стаканда әйләндереп, аннары исләп, сезне хуш исләр дөньясына алып баручы һәм сезне ул хуш исләр белән сәяхәткә чыгаручы тагын нинди эчемлек бар? Бармы? Ул тәкъдим иткән хуш исләр сезне кайчак якын үткәнегезгә, кайчак балачагыгызга алып бара.

Ак һәм кызыл шәраблар табигый рәвештә бер-берсеннән аерылалар. Әмма аклар һәм кызыллар да үз эчләрендә төрле хуш ис профильләрен күрсәтәләр. Тагын һәр шәрабның үзенә хас текстураль үзенчәлекләре бар (көчлелек, таннин һ.б.). Боларның барысы да исәпкә алынып, дөрес ризык белән берләштерелгәндә, тәмләреңдәге ул искиткеч берләшүнең ләззәтен онытасызмы?

Шәраб дисәң, акылга йөзем бакчалары килә, йөзем үстерү килә, авыл хуҗалыгы килә, фермерлар килә, климат килә, география килә, кыскасы табигать килә. Йөзем табигатьнең сезгә бүләк иткән бүләге.

Әлбәттә, шәраб турында әйтергә тагын күп нәрсә бар. Әмма аңа дәрт белән карарга бу сәбәпләр җитәрлекми?

Соңгы Сүз

Киләчәктә блог язмалары аша шәраб турында өйрәнгән һәм тәҗрибә туплаган нәрсәләремне бөтен дөньяга таратырга, бу дәртне һәркемгә сеңдерергә телим. Әгәр кызыксыз икән, мине күзәтеп барырга һәм уртаклашырга онытмагыз. Сәламәт булыгыз!